ESD-werkschoenen: wat is het, wanneer heb je het nodig en waarom beschermt ESD niet tegen elektrische schokken?

Kort antwoord: ESD-werkschoenen voeren statische elektriciteit van je lichaam gecontroleerd af naar de vloer, zodat een ontlading geen elektronische componenten beschadigt. Ze beschermen jou niet tegen een elektrische schok: ze brengen maar een beperkte weerstand aan tussen voet en vloer. Voor werk aan spanning bestaan aparte, elektrisch isolerende schoenen volgens EN 50321.

ESD staat voor electrostatic discharge, elektrostatische ontlading. Je lichaam kan statische lading opbouwen, en een ontlading daarvan kan elektronische componenten beschadigen. Daarom kan je werkgever ESD-schoeisel voorschrijven.

Wat is een ESD-werkschoen?

Een ESD-werkschoen geleidt statische elektriciteit van je lichaam naar de grond met een gecontroleerde weerstand. Onze Sparco ESD-werkschoenen hebben een weerstand tussen 100 kΩ en 35 MΩ. De norm voor ESD-beheersing bij elektronica is EN 61340-5-1. Een ESD-schoen is altijd ook antistatisch, maar een antistatische schoen is niet automatisch ESD.

Wat is het verschil tussen antistatisch, ESD en elektrisch isolerend?

Type schoen	Norm	Weerstand	Doel	Beschermt tegen elektrische schok?
Antistatisch (markering A)	EN ISO 20345	100 kΩ tot 1.000 MΩ	Opbouw van statische lading bij de drager beperken	Nee, niet voldoende
ESD	EN 61340-5-1	Onze ESD-modellen: 100 kΩ tot 35 MΩ	Elektronische componenten beschermen	Nee
Elektrisch isolerend	EN 50321	Isoleert	Werken aan of nabij onder spanning staande delen	Ja, daarvoor is dit type bedoeld

Let op: bronnen noemen voor ESD-schoeisel niet allemaal dezelfde bovengrens. De Britse leverancier Arco noemt minder dan 35 MΩ volgens IEC 61340-5-1:2007, uvex safety noemt 100 MΩ. Welke eis op jouw werkplek geldt, bepaalt het ESD-programma van je werkgever.

Wanneer heb je ESD-werkschoenen nodig?

ESD-schoenen zijn nodig als je werkgever ze voorschrijft, meestal in een ESD-beschermde zone (EPA) waar met gevoelige elektronica wordt gewerkt, bijvoorbeeld bij assemblage, reparatie of testen van elektronische componenten. Zo'n zone heeft ook een geschikte vloer: de schoen voert lading af via de vloer naar aarde. Volgens de ESD Association moet je daarom elk type schoen kwalificeren in combinatie met het type vloer waarop het wordt gedragen.

Werk je niet met gevoelige elektronica, dan is ESD geen verplichting. Het kan wel handig zijn als je op wisselende werkplekken komt waar het soms wel wordt gevraagd.

Waarom beschermt ESD niet tegen elektrische schokken?

Een ESD-schoen is juist gemaakt om lading door te laten. Testinstituut SATRA schrijft over antistatische schoenen dat zo'n schoen geen afdoende bescherming tegen een elektrische schok kan garanderen, omdat hij maar een beperkte weerstand tussen voet en vloer aanbrengt. De bovengrens van ESD ligt nog lager dan die van antistatisch. Een ESD-schoen is dus geen isolator.

Werk je aan of vlak bij onder spanning staande installaties, dan heb je elektrisch isolerend schoeisel volgens EN 50321 nodig. Volgens SATRA is dat bedoeld voor installaties tot 1.000 V wisselspanning. Zulke schoenen hebben wij niet in het assortiment.

Hoe herken je een Sparco ESD-werkschoen?

Een ESD-model herken je aan ESD in de productnaam. In onze collectie ESD werkschoenen vind je S1P-, S1PS-, S2-, S3- en S3S-veiligheidsschoenen met ESD. Let op de klasse: in dezelfde collectie staan ook beroepsschoenen in klasse O1 en O2. Die zijn wel ESD, maar hebben geen veiligheidsneus en zijn dus geen veiligheidsschoenen.

Voorbeelden van veiligheidsschoenen met ESD:

• Sparco Turbo Clamp – S1PS ESD, laag, voor droog binnenwerk.
• Sparco Teamwork Lucas – S3S ESD, laag, met waterafstotend bovenwerk.

Werk je in techniek of installatie, bekijk dan ook onze werkschoenen voor techniek.

Bronnen

• Arco – Safety Footwear with Electrical Properties
• SATRA – Machines for EU safety footwear testing, part 7
• uvex safety – The difference between antistatic and ESD
• EOS/ESD Association – Understanding Footwear and Flooring in ESD Control
• Sparcowerkschoenen.nl – veelgestelde vragen (homepage) en de pagina Technologie uitgelegd, voor de weerstandswaarde van onze ESD-modellen

Bijgewerkt op 27 september 2026