Sparco werkschoenen met modder op puin buiten

Wanneer zijn veiligheidsschoenen verplicht op het werk?

Kort antwoord: veiligheidsschoenen zijn verplicht als er op je werk gevaar is voor voetletsel dat niet redelijkerwijs op een andere manier kan worden voorkomen. Je werkgever legt dat vast in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E), moet dan geschikte veiligheidsschoenen kosteloos ter beschikking stellen en ervoor zorgen dat ze worden gedragen; jij bent verplicht ze op de juiste manier te gebruiken.

In dit artikel lees je wat de Nederlandse regels precies zeggen, met verwijzingen naar de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet), het Arbeidsomstandighedenbesluit (Arbobesluit) en het Arboportaal van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Staat in de wet voor welke beroepen veiligheidsschoenen verplicht zijn?

Nee. De Arbowet en het Arbobesluit noemen veiligheidsschoenen niet bij naam en bevatten geen lijst van beroepen. De plicht volgt uit de algemene regels voor persoonlijke beschermingsmiddelen (pbm), waar veiligheidsschoenen onder vallen. Het Arboportaal noemt voetbescherming uitdrukkelijk als een soort pbm.

De kern staat in artikel 8.3 van het Arbobesluit: als er op de arbeidsplaats gevaar is of kan ontstaan voor de veiligheid of gezondheid van een werknemer, moeten er voldoende pbm beschikbaar zijn voor de werknemers die aan dat gevaar blootstaan, en moet ervoor worden gezorgd dat zij die ook gebruiken.

Wie bepaalt of veiligheidsschoenen nodig zijn?

De werkgever. Elke werkgever moet in een RI&E schriftelijk vastleggen welke risico's het werk met zich meebrengt (artikel 5 Arbowet). Volgens het Arboportaal moet in de RI&E duidelijk staan wat het gevaar is en, als het gevaar niet op een andere manier kan worden weggenomen, welk pbm moet worden verstrekt en gebruikt.

Daarbij geldt een vaste volgorde, de arbeidshygiënische strategie (artikel 3 Arbowet): eerst risico's bij de bron aanpakken, dan collectieve maatregelen, dan individuele maatregelen, en pas als laatste pbm. Veiligheidsschoenen zijn dus nodig voor het risico dat overblijft, bijvoorbeeld vallende voorwerpen of scherpe voorwerpen op de vloer die je niet volledig kunt voorkomen.

Wat moet de werkgever regelen en wat moet de werknemer doen?

Verplichting Wie Bron
Risico's vastleggen in de RI&E, met een plan van aanpak Werkgever Arbowet, artikel 5
Eerst bron- en collectieve maatregelen, pbm als laatste stap Werkgever Arbowet, artikel 3 lid 1 onder b
Pbm beoordelen en kiezen binnen de RI&E Werkgever Arbobesluit, artikel 8.2
Pbm geschikt voor het gevaar, de werkplek, de ergonomie en de drager Werkgever Arbobesluit, artikel 8.1 lid 2
Voldoende pbm beschikbaar en zorgen dat ze worden gebruikt Werkgever Arbobesluit, artikel 8.3 lid 1 en 2
Onderhoud, reparatie en tijdige vervanging Werkgever Arbobesluit, artikel 8.3 lid 3 en 4
Uitleg over doel, werking en gebruik, en toezicht op juist gebruik Werkgever Arbowet, artikel 8 lid 3 en 4
Pbm op de juiste wijze gebruiken en na gebruik opbergen Werknemer Arbowet, artikel 11 onder b

Wie betaalt de veiligheidsschoenen?

De werkgever. Volgens het Arboportaal zijn de kosten van pbm voor rekening van de werkgever en hoeft de werknemer er zelf geen kosten voor te maken. Dat geldt ook voor aangepaste veiligheidsschoenen, bijvoorbeeld als er steunzolen of orthopedische aanpassingen nodig zijn: die moet de werkgever kosteloos verstrekken, zonder dat de aanpassing ten koste gaat van de bescherming.

Welke veiligheidsklasse is verplicht?

De wet schrijft geen klasse zoals S1P of S3 voor. Artikel 8.1 van het Arbobesluit eist dat een pbm geschikt is voor de gevaren, past bij de omstandigheden op de arbeidsplaats en na de nodige aanpassingen geschikt is voor de drager. Het Arboportaal voegt toe dat de keuze moet zijn afgestemd op het werk en de werkomstandigheden, en dat werkgever en werknemer samen bekijken welke schoenen het meest geschikt zijn.

Welke klasse past, hangt dus af van de risico's in jouw werk. Bekijk bijvoorbeeld onze Sparco werkschoenen S1P en S1PS of Sparco werkschoenen S3 en S3S. Let op: beroepsschoenen in klasse O1 of O2 (EN ISO 20347) hebben geen veiligheidsneus en zijn dus geen veiligheidsschoenen.

Wat gebeurt er als je veiligheidsschoenen niet draagt?

Volgens het Arboportaal kan dan niet alleen de werkgever, maar ook de werknemer in overtreding zijn. De werkgever kan de draagplicht vastleggen in de arbeidsovereenkomst of de huisregels en kan bij herhaald niet-dragen een sanctie opleggen, mits die sancties vooraf bekend zijn gemaakt. De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt toezicht en kan bij een overtreding een maatregel opleggen, bijvoorbeeld een boete, aan de werkgever of de werknemer.

Bronnen

Bijgewerkt op 27 september 2026

Terug naar blog